ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ
για τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα
στην εκπαίδευση

Η Οικουμενική Διακήρυξη του Ο.Η.Ε. για τα ανθρώπινα δικαιώματα που ψηφίστηκε στις 10 Δεκεμβρίου του 1948 (Άρθρο 26), αναφέρει ότι:

• Καθένας έχει δικαίωμα στην εκπαίδευση. Η εκπαίδευση πρέπει να παρέχεται δωρεάν, τουλάχιστον στη στοιχειώδη και βασική βαθμίδα της. Η στοιχειώδης εκπαίδευση είναι υποχρεωτική. Η τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση πρέπει να εξασφαλίζεται για όλους. Η πρόσβαση στην ανώτατη παιδεία πρέπει να είναι ανοικτή σε όλους, υπό ίσους όρους, ανάλογα με τις ικανότητές τους.
• Η εκπαίδευση πρέπει να αποβλέπει στην πλήρη ανάπτυξη της ανθρώπινης προσωπικότητας και στην ενίσχυση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιακών ελευθεριών. Πρέπει να προάγει την κατανόηση, την ανεκτικότητα και τη φιλία ανάμεσα σε όλα τα έθνη και σε όλες τις φυλές και τις θρησκευτικές ομάδες, και να ευνοεί την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων των Ηνωμένων Εθνών για τη διατήρηση της ειρήνης.
• Οι γονείς έχουν, κατά προτεραιότητα, το δικαίωμα να επιλέγουν το είδος της παιδείας που θα δοθεί στα παιδιά τους.

Επί πλέον,

επειδή στην Ελλάδα σήμερα η ανοικτή εκπαίδευση και η ανοικτή πρόσβαση σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης δεν έχουν ολοκληρωθεί,

επειδή οι εναλλακτικές μορφές και η εξ αποστάσεως εκπαίδευση από μόνες τους δεν μπορούν να δώσουν λύσεις σε πολύχρονα προβλήματα στην παιδεία,

επειδή οι βασικές αρχές για τα δικαιώματα του μαθητή, σπουδαστή, φοιτητή και εκπαιδευτικού συχνά καταπατούνται,

επειδή οι κάθε τύπου συντεχνίες στην εκπαίδευση συχνά εμποδίζουν, ηθελημένα ή όχι, την ενεργοποίηση δημοκρατικών και αξιοκρατικών αρχών στην εκπαίδευση,

επειδή η αρχή της ισοτιμίας και των ίσων ευκαιριών και δικαιωμάτων στην εκπαίδευση καταπατείται, έστω και αν είμαστε όλοι ίσοι και ταυτόχρονα όλοι διαφορετικοί,

επειδή ο κοινωνικός, πολιτιστικός, θρησκευτικός, οικονομικός και γεωγραφικός ρατσισμός δημιουργεί σοβαρές ανισότητες στο τυπικό και άτυπο Ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και στην εκπαιδευτική κοινότητα,

επειδή οι ανάγκες και τα δικαιώματα ειδικών ομάδων εκπαιδευτικών και σπουδαστών (άνθρωποι με αναπηρία, μετανάστες, παιδιά μεταναστών που γεννήθηκαν στη χώρα μας, εθνικές και θρησκευτικές μειονότητες κ.α.) συχνά παραβιάζονται από φυσικά πρόσωπα και φανερούς ή μη μηχανισμούς της πολιτείας και του εκπαιδευτικού συστήματος,

επειδή η μονολιθικότητα έχει αντικαταστήσει την πολυμορφικότητα, την πρόσβαση και τις ελεύθερες επιλογές στην εκπαίδευση,

επειδή η υποβάθμιση του περιβάλλοντος και της ποιότητας της ζωής συνεχίζεται καθημερινά, παρά τις εξαγγελίες περί αειφορίας στην ανάπτυξη και την εκπαίδευση,

επειδή η πολιτεία δεν παρέχει δυνατότητες εκπαιδευτικών επιλογών,

επειδή η παιδεία συχνά κηδεμονεύεται και πατρονάρεται από ιδιοτελείς και καιροσκόπους της κοινωνικής ζωής,

επειδή το εκπαιδευτικό σύστημα θα πρέπει να προσφέρει ευκαιρίες 'εκ των προτέρων' και όχι 'εκ των υστέρων', αλλά ταυτόχρονα να επιτρέπει στους μαθητές να αποδείξουν τις ικανότητές τους και την αξία τους 'εκ των υστέρων' και όχι 'εκ των προτέρων',

επειδή οι εκπαιδευτικοί, αλλά και οι μαθητές, ανεξάρτητα από την ηλικία τους και τις υποχρεώσεις τους έχουν και δικαιώματα,

επειδή οι ανθρώπινες αξίες πρέπει να υπολογίζονται πιο πολύ από τα οικονομικά και ατομικά συμφέροντα,

για όλους τους παραπάνω λόγους, εμείς που υπογράφουμε το κείμενο αυτό, δηλώνουμε τη θέλησή μας να δημιουργήσουμε και να συμμετάσχουμε από κοινού σε μια κίνηση, η οποία θα εντοπίζει, θα καταγράφει, θα αξιολογεί, θα δημοσιοποιεί και θα προτείνει λύσεις, με κύριο σκοπό το σεβασμό, την ανάπτυξη και την ενδυνάμωση της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον ευρύτερο χώρο της εκπαίδευσης στην Ελλάδα.